Zenden Önce, Zenden Sonra

Zen öğretisinde şöyle bir deyiş var:

Zen’ den önce dağlar dağ gibi, nehirler nehir gibi görünür kişiye. Zen gerçeğine dair bir içgörü kazanmaya başlayınca, ona artık dağlar dağ gibi, nehirler nehir gibi görünmemeye başlar. Ama en sonunda gerçekten tam aydınlanmaya ulaşınca gene dağlar dağ, nehirler nehirdir.

Az ifade farklılığı ile benzerlerini bulabileceğimiz bu sözün, İslam Tasavvufu’ nda da karşılığı var. Halktan Hakk’a, Hakk’tan Hakk’a ve nihayetinde Hakk’tan halka yapılan bir manevi seyirden bahsediliyor tasavvufta da.

Sonunda yine başlanılan noktaya dönülmüş oluyor aslında. Bu bana hep çok büyüleyici geliyor. Bu en başa dönüşte nitelik, derinlik ve duyuş farkı var. Kişi en başta kendi hakikatine yaklaştıkça, kendini olduğu gibi yargısızca izleme pratikleri yaptıkça, çevresine de taze gözlerle bakma hali uyanır içinde.

Bunlar bir bebeğin gözleri değildir ama. Bebeklikten geçmiş, algıların projeksiyonundan cihanı seyretmiş, sonra algılarını tek tek farketmiş, büyürken heybesine attığı tüm mercekleri birer birer bırakmaya cesaret etmiş, büyümüş birinin taze gözleri.

Olanı olduğu gibi görebilen gözler.

Bugün sabah erkenden ailece doğanın içinde gittiğimiz kahvaltıda üç yavru köpeğe rastladık. Sonradan anneleri geldi ve onları emzirdi. Eşim, oğlum ve ben onları seyrederken üçümüz dikkatimizi bambaşka üç şeye verdiğimizi farkettik.

Bunlar kendi gerçeğimizdi.

Peki hakikat miydi?

Olanı olduğu gibi mi gördük?

Baktığınızda olan ve hakikat tek, ama üçümüz de kendi halimizden bir şeyler gördük. ‘

Baktığımız herşeyde kendimizi seyrederiz’ denince sanki bu süptil ve spiritüel bir şeymiş gibi anlayabiliyoruz. Halbuki değil, bildiğiniz günlük hayatta bunu yaşıyoruz.

Bana dikkatinizi nereye verdiğinizi söyleyin, size kim olduğunuzu söyleyeyim.

Ortega Y. Gasset

Bunu ispanyol düşünür Ortega Y. Gasset söylemiş, bana kalsa “şu sıralar kim olduğunuzu” olarak değiştiririm sevdiğim bu lafı. Sabit bir ben’imiz olduğuna inanmıyorum. Asıl doğamız sonsuz ve sınırsız olduğundan, kendimizi bilmeye başladıkça ben’imiz de değişmiş gibi görünüyor sadece.

Siz bunu seyrederken sizde neler uyanıyor?

Ne hissediyorsunuz? Dikkatinizi ne çekiyor?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close